Nghị sĩ Cộng hòa chạy đua để bảo vệ TT Trump khỏi bị luận tội

Cuối tuần trước, một trong những đồng minh quyết liệt nhất của Tổng thống Trump, Hạ nghị sĩ Jim Jordan, công khai bày tỏ mong muốn trở thành người đứng đầu đảng Cộng hòa ở Ủy ban Tư pháp Hạ viện, cơ quan chịu trách nhiệm điều tra và luận tội tổng thống. 

“Chúng tôi vẫn đang xem xét”, Hạ nghị sĩ Jordan đáp khi được hỏi ông có chạy đua vào vị trí này hay không. “Tôi luôn là người đấu tranh cho sự thật dù đang ở bất kỳ cương vị nào. Vì vậy chúng ta hãy cứ chờ xem”. 

Sự lựa chọn của đảng Cộng hòa cho vị trí người đứng đầu Ủy ban Tư pháp là vô cùng quan trọng với Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh đảng Dân chủ khả năng cao tiến hành hàng loạt điều tra chống ông, từ vấn đề kinh doanh đến quyết định sa thải cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) James Comey. 

Người đứng đầu phe Cộng hòa ở Ủy ban Tư pháp sẽ trực tiếp bảo vệ tổng thống trước đòn công kích từ phe Dân chủ. 

Nghi si Cong hoa chay dua de bao ve TT Trump khoi bi luan toi hinh anh 1 Hạ nghị sĩ Jim Jordan, một trong những đồng minh quyết liệt nhất của Tổng thống Trump, công khai bày tỏ mong muốn trở thành người đứng đầu đảng Cộng hòa ở Ủy ban Tư pháp Hạ viện. Ảnh: AP.

Cuộc tranh giành sự ủng hộ của ông Trump

Kể cả sau khi đảng Cộng hòa không giành được Hạ viện, lãnh đạo của đảng vẫn cam kết chống trả quyết liệt các cuộc điều tra từ phe Dân chủ mà họ gọi là hành động “quấy rối tổng thống”.

Vị trí đứng đầu Ủy ban Tư pháp cũng chịu nhiều áp lực trong việc đưa ra các quyết sách quan trọng về nhập cư, kiểm soát súng và phá thai, cũng như chịu trách nhiệm giám sát Bộ Tư pháp và FBI. 

Nhưng với việc Điện Capitol chia rẽ vì tổng thống, lãnh đạo Cộng hòa tiếp theo ở Ủy ban Tư pháp Hạ viện có thể sẽ phải dành nhiều thời gian để chiến đấu vì ông Trump hơn là thương thảo các vấn đề pháp lý với phe Dân chủ. Theo Politico, đây là một thực tế đã được thể hiện rõ trong cuộc đua vào vị trí đứng đầu. 

Tổng thống Trump cũng thể hiện sự ủng hộ với Hạ nghị sĩ Jordan. Ông đã điện đàm với lãnh đạo sắp tới của đảng Cộng hòa tại Hạ viện, ông Kevin McCarthy, để thúc giục ông McCarthy ủng hộ ông Jordan có được vị trí đứng đầu ủy ban Hạ viện trong năm tới. 

“Tôi muốn nhìn thấy Jim ở một vị trí cao hơn vì ông ấy xứng đáng như vậy”, Tổng thống Trump trả lời Daily Caller hồi tuần trước. “Ông ấy thật tuyệt vời, nhưng tôi chưa chắc sẽ ủng hộ ông ấy hay một người khác”. 

Việc ông Jordan hứng thú với vị trí đứng đầu Ủy ban Tư pháp Hạ viện phá hỏng mọi tính toán của các nghị sĩ khác, những người cũng đang chạy đua vào vị trí này, gồm Hạ nghị sĩ Doug Collins, người được xem là một trong những ứng viên hàng đầu. 

Ông Collins đã dành một năm để lên kế hoạch vận động tỉ mỉ, ông xây dựng quan hệ với những đảng viên Cộng hòa đang lãnh đạo Hạ viện và thể hiện khả năng thương thuyết khi hợp tác cùng phe Dân chủ trong việc nâng cấp các điều luật. 

Nghi si Cong hoa chay dua de bao ve TT Trump khoi bi luan toi hinh anh 2 Hạ nghị sĩ Doug Collins được xem là một trong những ứng viên hàng đầu cho vị trí lãnh đạo đảng Cộng hòa ở Ủy ban Tư pháp Hạ viện. Ảnh: Getty.

Nhưng từ sau cuộc bầu cử giữa kỳ, thời điểm xuất hiện tin đồn ông Jordan đang khởi động bước vào đường đua tranh giành vị trí lãnh đạo ủy ban, ông Collins đã phải gấp rút thể hiện mình là người ủng hộ nhiệt thành của Tổng thống Trump. 

Ông ra sức chỉ trích Bộ Tư pháp là có khuynh hướng chống lại Tổng thống Trump. Hạ nghị sĩ bang Georgia khẳng định kể cả khi hợp tác được với đảng Dân chủ, ông vẫn tận dụng mọi cơ hội chống lại các “mãnh khóe” của họ nhằm điều tra tổng thống. 

“Tôi có thể chiến đấu dữ dội như tất cả mọi người trong lĩnh vực này”, ông trả lời một cuộc phỏng vấn. 

Hạ nghị sĩ Jordan nổi tiếng là một “chiến binh đường phố” ủng hộ tổng thống. Đáp trả, ông Collins cho rằng đối thủ của mình nên trang bị thêm kỹ năng để trở thành người bảo vệ tổng thống về mặt chiến lược.

Ông Collins khẳng định trên cương vị là thành viên của Ủy ban Quy tắc Hạ viện, ông có nhiều chuyên môn trong việc đưa ra chiến thuật chống lại cuộc điều tra của phe Dân chủ. 

“Bạn không cần là tiếng nói lớn nhất phòng”, ông Collins nói. “Bạn cần là tiếng nói thông thái nhất”. 

Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Jordan sẽ phải nỗ lực rất nhiều để chiếm được vị trí mong muốn, dù ông được tổng thống ủng hộ. Nhiều năm qua, ông Jordan đã tách biệt mình khỏi Hội đồng đảng Cộng hòa, cơ quan bầu cử sơ bộ của đảng tại Hạ viện, với các chiến thuật cứng rắn. Điều này khiến ông khó giành được sự ủng hộ trong nội bộ đảng.

Đảng Dân chủ thận trọng theo dõi cuộc đua

Sự xuất hiện của ông Jordan cũng làm náo động đường đua vào vị trí “người bảo vệ tổng thống về mặt chiến lược” ở Hạ viện. 

Ông Collins phải làm việc với năng suất gấp đôi để làm nổi bật sự ưu tiên dành cho Tổng thống Trump. Sau khi phe Dân chủ giành thắng lợi ở Hạ viện, điều đầu tiên ông Collins làm là công kích Chủ tịch Hạ viện Jerry Nadler (thuộc phe Dân chủ). 

“Chúng tôi ở đây để nhắc ông Nadler rằng việc chiếm đa số trong Hạ viện không phải giấy phép để (đảng Dân chủ) tự do theo đuổi việc trả thù chính trị”, ông Collins nói. 

Giọng điệu trên hoàn toàn trái ngược với những gì ông Collins đã làm trong nhiều năm nỗ lực hợp tác với phe Dân chủ. Tuy vậy, Collins khẳng định ông và ông Nadler “có mối quan hệ tốt”. 

“Chúng tôi có thể trò chuyện với nhau”, ông Collins nói. Hạ nghị sĩ bang Georgia cho biết thêm rằng ông nhận thấy khả năng hợp tác phi đảng phái trong nhiều vấn đề như bảo vệ tài sản trí tuệ và quyền riêng tư, cũng như cải cách luật hình sự. 

Dù ông Collins là ứng cử viên hàng đầu cho vị trí lãnh đạo của đảng Cộng hòa ở Ủy ban Tư pháp Hạ viện, ông vẫn phải vượt qua Hạ nghị sĩ Steve Chabot, người từng tham gia luận tội cựu tổng thống Bill Clinton. Ông Chabot khẳng định mình có trải nghiệm vô giá để chống lại phe Dân chủ nếu họ muốn luận tội Tổng thống Trump. 

Nghi si Cong hoa chay dua de bao ve TT Trump khoi bi luan toi hinh anh 3 Hạ nghị sĩ Steve Chabot là một trong số những từng tham gia luận tội cựu Tổng thống Bill Clinton còn đương nhiệm. Ảnh: AP.

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, Chabot nói ông đã trò chuyện với nhiều thành viên Hội đồng đảng Cộng hòa “trong 3-4 tháng nay” và ông đang nắm giữ “khả năng tuyệt vời” để chiến thắng.

Đảng Dân chủ đang thận trọng theo dõi diễn biến cuộc chạy đua để tiên liệu những thách thức mà ông Nadler sẽ phải đối mặt trong năm sau. 

Ông Nadler thường xuyên cho rằng Ủy ban Tư pháp Hạ viện là nơi thu hút nhiều nghị sĩ đề cao ý thức hệ nhất.

“Ủy ban Tư pháp là nơi nhiều cuộc tranh cãi về đảng phái diễn ra, và nhiều thành viên quyết tâm hơn những người còn lại”, một nghị sĩ Dân chủ thuộc ủy ban nói. “Hy vọng chúng tôi có thể hợp tác ở Hạ viện mới, dù đảng Cộng hòa chọn ra ai”. 

Mặt khác, ông Nadler đã dự đoán trước tình thế đối đầu với Tổng thống Trump và những người ủng hộ. 

“Tổng thống Trump có thể không thích điều này”, ông Nadler viết “tweet” vài giờ sau khi đảng Dân chủ chiếm được Hạ viện, “nhưng ông và chính quyền của ông sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước người dân Mỹ“. 

Nếu phe Dân chủ thắng, TT Trump sẽ bị ảnh hưởng thế nào? Tổng thống Donald Trump đang dồn toàn lực cho cuộc bầu cử giữa kỳ, điều ông lo sợ là chiến thắng của phe Dân chủ bởi nó quyết định nhiệm kỳ của ông kết thúc suôn sẻ hay chông gai.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

Trump đấu khẩu với đô đốc chỉ huy chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden

Ngày 18/11, cựu đô đốc hải quân Mỹ William McRaven duy trì quan điểm cho rằng những lần công kích của Tổng thống Donald Trump nhắm vào giới truyền thông đại diện cho “mối đe dọa lớn nhất với nền dân chủ”. Ông McRaven lên tiếng sau khi bị tổng thống Mỹ gán mác là “người ủng hộ Hillary Clinton” trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News.

“Tôi không theo phe Hillary Clinton hay bất kỳ ai”, CNN dẫn lời ông McRaven, đô đốc thiết kế và giám sát chiến dịch đột kích tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden hồi năm 2011.

“Tôi ngưỡng mộ tổng thống Barack Obama và tổng thống George W. Bush. Tôi từng làm việc cho cả hai người. Tôi ngưỡng mộ mọi đời tổng thống duy trì được phẩm cách của Nhà Trắng và tận dụng nơi đó để đoàn kết đất nước trong giai đoạn khó khăn, bất kể đảng chính trị của họ”.

Trump dau khau voi do doc chi huy chien dich tieu diet Osama bin Laden hinh anh 1 Cựu đô đốc hải quân Mỹ William McRaven. Ảnh: Getty.

“Tôi vẫn cho rằng sự công kích của tổng thống đối với giới truyền thông là mối đe dọa lớn nhất với nền dân chủ của chúng ta trong suốt cuộc đời tôi”, McRaven nói, đề cập tới những bình luận của ông về Tổng thống Trump hồi năm 2017.

“Khi bạn làm hao mòn quyền của công dân với nền báo chí tự do và tự do ngôn luận thì tức là bạn đe dọa Hiến pháp và tất cả những giá trị được Hiến pháp bảo vệ”, ông nhận định.

Những bình luận của McRaven xuất hiện vài giờ sau khi chương trình Fox News Sunday phát sóng một cuộc phỏng vấn giữa người dẫn chương trình Chris Wallace với Tổng thống Trump, trong đó ông Trump tỏ ra xem nhẹ cựu đô đốc và chỉ trích quân đội không tiêu diệt được Osama bin Laden sớm hơn.

Trump dau khau voi do doc chi huy chien dich tieu diet Osama bin Laden hinh anh 2 Tổng thống Donald Trump trong cuộc phỏng vấn với Chris Wallace trên Fox News Sunday. Ảnh chụp màn hình.

“Bill McRaven, đô đốc đã về hưu, đặc nhiệm hải quân Seal, 37 năm kinh nghiệm, người từng dẫn dắt chiến dịch đặc biệt của Mỹ…”, ông Wallace nhắc tới cựu đô đốc.

“Người hâm mộ Hillary Clinton”, ông Trump ngắt lời người dẫn chương trình.

“Chiến dịch đặc biệt…”, Wallace tiếp tục.

“Thứ lỗi cho tôi, đó là fan của Hillary Clinton”, ông Trump ngắt lời một lần nữa.

Sau đó, người dẫn chương trình nhắc tới lời nhận định của cựu đô đốc rằng “cảm tính” của tổng thống Mỹ là “mối đe dọa lớn nhất tới nền dân chủ”.

“Ông ta theo phe Hillary Clinton và Obama, thẳng thắn mà nói chẳng phải nếu chúng ta diệt được Osama bin Laden sớm hơn thì đã tốt hơn hay sao? Tình hình có thể sẽ đẹp đẽ làm sao. Bạn biết đấy, sống ở Pakistan, nghĩ mà xem, sống một cách yên bình ở Pakistan”, tổng thống Mỹ nói.

Ông Wallace tiếp tục hỏi tổng thống có công nhận công lao của McRaven trong việc triệt hạ Osama bin Laden hay không. Đáp lời, ông Trump nói “họ hạ hắn”, nhưng rồi nhanh chóng lái sang bàn về viện trợ của Mỹ với Pakistan, nơi Osama bin Laden bị tiêu diệt.

Hồi tháng 8, cựu đô đốc McRaven từng công kích Tổng thống Trump bằng một bài viết trên Washington Post. Ông viết rằng bằng những hành động của mình, ông Trump đã “làm chúng ta xấu hổ trong mắt con cái, bêu riếu chúng ta trên trường quốc tế và tệ hơn cả là gây chia rẽ dân tộc”.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

TT Trump cân nhắc thay đổi thêm 3-5 vị trí trong nội các

Tổng thống Donald Trump sẽ không thực hiện đúng cam kết giữ Chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly cho đến hết nhiệm kỳ, theo AP. Nhiều vị trí khác trong nội các của ông cũng có thể bị thay đổi trong tương lai gần.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 18/11, Tổng thống Trump ca ngợi đạo đức nghề nghiệp của ông Kelly và nhiều giá trị khác mà ông mang lại trên cương vị chánh văn phòng Nhà Trắng. Tuy nhiên, tổng thống cũng nói thêm: “Tôi không thích một số điều ông Kelly làm”.

“Một số điều không phải thế mạnh của ông ấy. Đó không phải là lỗi của ông. Đó chỉ không phải là thế mạnh”, Tổng thống Trump nói. Ông cho biết bản thân Chánh văn phòng Kelly có thể cũng muốn ra đi. 

TT Trump can nhac thay doi them 3-5 vi tri trong noi cac hinh anh 1 Sau cuộc bầu cử giữa kỳ, Tổng thống Trump đang lên kế hoạch thay đổi nhiều vị trí trong nội các nhằm chuẩn bị cho cuộc đua năm 2020. Ảnh: AP.

Khi được hỏi về việc có giữ ông Kelly đến năm 2020 hay không, tổng thống chỉ nói “điều đó có thể xảy ra”. Trước đó, ông Trump từng công khai cam kết rằng ông Kelly sẽ đảm nhiệm chức chánh văn phòng Nhà Trắng đến hết nhiệm kỳ tổng thống, dù nhiều quan chức ở Cánh Tây tỏ ra nghi ngờ. 

Tổng thống Trump khẳng định ông hài lòng với nội các hiện tại, nhưng cũng đang cân nhắc thay đổi “3-5 vị trí”, trong đó có Bộ trưởng An ninh Nội địa Kirstjen Nielsen, người gần như chắc chắn sẽ ra đi.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump nói sẽ giữ bà Nielsen ở lại, nhưng tổng thống cũng nói rõ ông mong muốn bà cứng rắn hơn trong việc thực hiện các chính sách về nhập cư và an ninh biên giới. 

Danh sách những ứng cử viên tiềm năng có thể thay thế bà Nielsen gồm một quan chức thực thi luật pháp, hai quan chức quân đội và cựu quyền trưởng Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ (ICE). Tuy nhiên, người giữ chức bộ trưởng An ninh Nội địa sau bà Nielsen khó có thể giải quyết được thách thức nhập cư đã cản trở chương trình nghị sự của tổng thống. 

TT Trump can nhac thay doi them 3-5 vi tri trong noi cac hinh anh 2 Bộ trưởng An ninh Nội địa Kirstjen Nielsen thảo luận với Tổng thống Trump trong một cuộc họp với các quan chức thực thi luật pháp. Ảnh: Getty.

Tổng thống Trump cũng thảo luận về việc thay thế Phó cố vấn an ninh quốc gia Mira Ricardel, người đã được chuyển đến một vị trí khác sau khi căng thẳng ở Cánh Đông lên đến đỉnh điểm và Đệ nhất phu nhân Melania Trump đưa ra thông báo kêu gọi sa thải bà.

Ông Trump cho rằng bà Ricardel “không khôn khéo trong giao tiếp, nhưng là người có tài”. Tổng thống đồng thời khẳng định ông “cảm thấy ổn” trước việc văn phòng của bà Melania công khai thể hiện sự không hài lòng với bà Ricardel. 

Tổng thống Trump cũng bác bỏ thông tin ông nổi giận suốt tuần qua vì đảng Dân chủ chiếm được Hạ viện, ông khẳng định tâm trạng ở Cánh Tây “rất nhẹ nhàng”. 

Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump cũng khẳng định ông “sẽ không can dự” nếu quyền Bộ trưởng Tư pháp Matt Whitaker quyết định ngăn cản công tố viên đặc biệt Robert Mueller điều tra về cáo buộc Nga thông đồng với đội ngũ vận động tranh cử của ông Trump và can thiệp vào cuộc bầu cử 2016.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

CNN kiện Tổng thống Trump vụ cấm cửa phóng viên

Đơn kiện nhằm đáp trả việc Nhà Trắng cấm phóng viên Jim Acosta của đài CNN bước chân vào Nhà Trắng và tham gia đưa tin.

Người phát ngôn của đài truyền hình CNN ngày 13/11 xác nhận đơn kiện đã được gửi đến tòa án ở Washington vào sáng cùng ngày.

Đài truyền hình Mỹ cho rằng quyết định của Tổng thống Trump và các trợ lý của ông đã vi phạm Tu chính án số 1 về quyền tự do báo chí và Tu chính án thứ 5 về quy trình tố tụng. 

CNN kien Tong thong Trump vu cam cua phong vien hinh anh 1 Nhân viên Nhà Trắng cố lấy lại micro trong khi phóng viên Jim Acosta tiếp tục nói. Ảnh: Reuters.

Phía bị đơn gồm Tổng thống Donald Trump, Chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly, Phó Chánh văn phòng phụ trách truyền thông Bill Shine, Giám đốc Cơ quan Mật vụ Joseph Clancy và người mật vụ được giao nhiệm vụ thu hồi thẻ ra vào của nhà báo Acosta.

Trước đó, đài truyền hình Mỹ ngày 10/11 đã gửi thư đến Nhà Trắng yêu cầu lập tức khôi phục quyền tiếp cận đưa tin của Acosta, cảnh báo khả năng khởi kiện các nhân vật trong Nhà Trắng.

Trong thông báo về quyết định khởi kiện, CNN cho biết sẽ yêu cầu tòa án buộc Nhà Trắng trao lại cho Acosta quyền đưa tin và không tái diễn lệnh “cấm cửa” trong tương lai.

“Dù đơn kiện lần này xoay quanh CNN và Acosta, điều tương tự có thể xảy đến với bất kỳ phóng viên nào khác. Nếu điều này được làm ngơ, Nhà Trắng sẽ tác động nguy hiểm đến mọi phóng viên muốn đưa tin về các quan chức dân cử”, thông báo cho biết.

CNN kien Tong thong Trump vu cam cua phong vien hinh anh 2 Khoảnh khắc thực tập sinh Nhà Trắng giật micro từ tay phóng viên Jim Acosta. Ảnh: AP.

Tại cuộc họp báo ngày 7/11 ở Nhà Trắng, Jim Acosta và tổng thống có cuộc tranh cãi gay gắt sau khi phóng viên CNN đặt câu hỏi liên quan đến đoàn người di cư từ các nước Trung Mỹ.

Tối 7/11, Acousta viết trên Twitter rằng ông đã được Cơ quan Mật vụ Mỹ thông báo không được tiếp tục vào Nhà Trắng đưa tin.

Người phát ngôn Nhà Trắng Sarah Sanders sau đó xác nhận quyết định đình chỉ ông Acosta xuất phát từ việc người này có động tác tay với một thực tập sinh tại Nhà Trắng để giành micro.

TT Trump tranh cãi tay đôi với phóng viên CNN trong họp báo hậu bầu cử Trong cuộc họp báo hậu bầu cử giữa kỳ 2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump tranh cãi gay gắt với phóng viên CNN và cho rằng ông “thô lỗ”, “tồi tệ”.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

5 ngày thịnh nộ của TT Trump – tuần nguy hiểm của cả Mỹ và thế giới

Trên đường đến Paris dự lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến I cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump nhận được cuộc gọi từ Thủ tướng Anh Theresa May.

Bà May chúc mừng ông Trump vì chiến thắng của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ, dù đảng Dân chủ giành được Hạ viện. Nhưng đáp lại thiện chí của bà là một cơn thịnh nộ. 

Ông Trump nhiếc móc bà May thậm tệ vì nước Anh không làm đủ để kiềm chế Iran. Ông chất vấn bà về Brexit và than phiền về thỏa thuận thương mại với các nước châu Âu mà ông cho là bất công với Mỹ.

Đây không phải lần đầu tiên Thủ tướng May đối mặt với cơn gắt gỏng của Tổng thống Trump, nhưng các trợ lý của bà vẫn sửng sốt vì tâm trạng đặc biệt cáu kỉnh của ông, theo các quan chức Mỹ và châu Âu. 

5 ngay thinh no cua TT Trump - tuan nguy hiem cua ca My va the gioi hinh anh 1 Tổng thống Donald Trump tham dự lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến I. Ảnh: AP.

Đối với tổng thống, cuộc gọi giận dữ trên cũng mở đầu cho chuỗi ngày đầy thịnh nộ, có thể thấy qua những dòng “tweet” và qua cách 14 quan chức cấp cao mô tả với Washington Post. Trả lời các phóng viên, nhiều nhân vật giấu tên vì tính chất nhạy cảm của vấn đề.

“Ông ấy bực bội với chuyến đi (đến Paris). Và ông khó chịu muốn thực hiện vài sự thay đổi”, một quan chức cấp cao Nhà Trắng nói. “Đây là tuần mà mọi thứ có thể rơi vào vòng nguy hiểm”. 

Lúng túng trước các cuộc họp

Trong 43 giờ ở Paris, ông Trump nghiền ngẫm về việc tái kiểm phiếu ở Florida và rầu rĩ về những ứng viên Dân chủ được gọi tên trong cuộc bầu cử giữa kỳ mà ông cho là “chiến thắng lớn” của đảng Cộng hòa. Tổng thống cáu gắt với các trợ lý về việc báo chí đưa tin ông bỏ qua một buổi lễ vinh danh liệt sĩ Thế chiến I. 

Ông cũng không bằng lòng với việc Tổng thống Pháp Emmanuel Macron công khai chỉ trích sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc, điều mà ông cho là công kích cá nhân. Trước đó, cuộc gặp của hai lãnh đạo diễn ra không mấy suôn sẻ. Các quan chức cho biết hai bên không đạt được nhiều kết quả khả quan trong lúc tổng thống Mỹ cáu kỉnh về vấn đề thương mại và Iran. 

“Ông ấy rất vụng về trong các chuyến công du”, nhà sử học Douglas Brinkley, chuyên gia về các đời tổng thống, mô tả tính khí thất thường của ông Trump. 

Cùng lúc đó, Tổng thống Trump cũng lên kế hoạch cải tổ nội các. Hồi cuối tuần, tổng thống nói với các trợ lý rằng ông đã quyết định sa thải Bộ trưởng An ninh Nội địa Kirstjen Nielsen và đang nghiêm túc cân nhắc thay thế Chánh văn phòng Nhà Trắng John F. Kelly, người đang gặp khó khăn trong việc giữ bà Nielsen ở lại. 

Một quan chức Nhà Trắng thường xuyên trò chuyện với ông Trump cho biết tổng thống đang cằn nhằn về việc loại bỏ Chánh văn phòng Kelly. “Nhưng ông ấy đã làm điều này (sa thải thành viên nội các) 3-4 lần rồi”, nguồn tin cho biết. “Không điều gì là chắc chắn cho đến khi ông đăng ‘tweet'”. 

5 ngay thinh no cua TT Trump - tuan nguy hiem cua ca My va the gioi hinh anh 2 Chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly quan sát Tổng thống Trump trong một cuộc họp hồi đầu năm. Ảnh: Getty.

Trong lúc ông Trump đang ngồi trên Air Force One bay đến Paris, các trợ lý xếp hàng dài trước khoang riêng của tổng thống để thuyết phục ông đừng thay thế Chánh văn phòng Kelly bằng ông Nick Ayers, hiện là chánh văn phòng của Phó tổng thống Mike Pence. 

Họ nói với Trump rằng việc bổ nhiệm ông Ayers sẽ làm các nhân viên xuống tinh thần và thậm chí có thể rời Nhà Trắng. Tuy nhiên, tổng thống vẫn đánh giá cao ông Ayers, người nhận được sự ủng hộ của bà Ivanka Trump, con gái tổng thống, và chồng là Jared Kushner, theo nhiều quan chức Nhà Trắng. 

Đệ nhất phu nhân Melania Trump cũng chia sẻ tâm trạng bực bội và nóng nảy của chồng về một số trợ lý. Hôm 13/11, trong lúc báo chí đưa tin về việc ông Trump sa thải Phó cố vấn an ninh quốc gia Mira R. Ricardel vì bà này mâu thuẫn nhiều quan chức, văn phòng của đệ nhất phu nhân đưa ra một thông cáo đặc biệt, ủng hộ việc loại bỏ bà Ricardel. 

“Quan điểm của Văn phòng Đệ nhất phu nhân là bà ấy (Ricardel) không còn xứng đáng với vinh dự được phục vụ trong Nhà Trắng”, bà Stephanie Grisham, phát ngôn viên của đệ nhất phu nhân, nói. 

Trong một cuộc phỏng vấn với ABC News hồi tháng 10, Melania Trump cho biết bà không tin tưởng một số nhân viên làm việc cho ông Trump và bà đã nói chuyện với tổng thống về điều này. “Nhiều người không còn làm việc ở đây nữa”, bà nói. 

Theo 3 quan chức đương nhiệm và 2 nhân viên từng làm việc ở Nhà Trắng, bà Ricardel thường xuyên la mắng đồng nghiệp trong các cuộc họp, lớn tiếng với các trợ lý quân sự và nhóm chuyên gia của Nhà Trắng trên cương vị là người đứng thứ hai trong Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, sau Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton.

5 ngay thinh no cua TT Trump - tuan nguy hiem cua ca My va the gioi hinh anh 3 Bà Melania Trump bất ngờ cho rằng Phó cố vấn an ninh quốc gia Mira R. Ricardel (trái) “không còn xứng đáng với vinh dự được phục vụ trong Nhà Trắng”. Ảnh: AP.

Bà Ricardel cũng tranh cãi với Đệ nhất phu nhân Melania trong chuyến thăm châu Phi hồi đầu tháng 10, đồng thời cũng là người lan truyền nhiều tin đồn về Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis. 

Trong nhiều tháng qua, Chánh văn phòng John Kelly đã tìm cách sa thải bà Ricardel. Ông gọi bà là sự bổ nhiệm đầy rắc rối ở Cánh Tây Nhà Trắng. Bộ trưởng Mattis cũng nói với các trợ lý rằng ông muốn bà ra đi, theo một số nguồn tin. 

Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ chưa đưa ra bình luận gì về những thông tin trên.

Giới quan sát cho rằng thông báo của bà Grisham đáng chú ý ở chỗ đệ nhất phu nhân và các nhân viên của bà ở Cánh Đông thường tránh đề cập đến các vấn đề cá nhân trong Nhà Trắng, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh quốc gia.

Tâm trạng khó chịu của tổng thống

Sự xáo trộn trong Nhà Trắng thậm chí diễn ra ngay trước khi ông Trump lên máy bay đến Paris. Sau khi yêu cầu Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions từ chức, ông Trump đối mặt với làn sóng chỉ trích khi thông báo ông Matthew G. Whitaker sẽ tạm thời giữ quyền bộ trưởng Tư pháp, trong lúc nhiều chuyên gia đặt nghi vấn về năng lực của ông Whitaker. 

Tổng thống cũng “đau đầu” về cuộc điều tra cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ 2016 và những tranh cãi về công việc kinh doanh của Tập đoàn Trump (Trump Organization).

Trong lúc rời Nhà Trắng để lên chuyên cơ Marine One hồi cuối tuần trước, Tổng thống Trump dừng lại để trả lời báo chí. Ông lập tức tỏ thái độ với phóng viên CNN Abby Phillip khi bà này hỏi ông có muốn quyền bộ trưởng Tư pháp Whitaker kiềm chế cuộc điều tra của công tố viên đặc biệt Robert S. Mueller III (cuộc điều tra cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ) hay không. 

“Thật là một câu hỏi ngu ngốc”, ông Trump nói. “Nhưng tôi đã quan sát bà rất nhiều. Bà hỏi nhiều câu ngu ngốc”. 

Sau đó, khi lên Air Force One để đến Paris, ông Trump lại mất bình tĩnh khi trả lời cuộc điện thoại của Thủ tướng May. Nhà Trắng không công bố nội dung cuộc trò chuyện, nhưng các quan chức Mỹ và châu Âu cho rằng lời lẽ của ông Trump dành cho bà May có phần cay nghiệt. 

Trong suốt chuyến đi, Tổng thống Trump dành mọi sự quan tâm cho chính trường Mỹ. Ông chăm chú theo dõi diễn biến cuộc đua Thượng viện ở bang Arizona, quá trình tái kiểm phiếu ở Florida và việc một số ghế Hạ viện vuột khỏi tay đảng Cộng hòa. Ông than phiền về việc Quốc hội chưa phê duyệt quỹ xây dựng bức tường biên giới Mỹ – Mexico

5 ngay thinh no cua TT Trump - tuan nguy hiem cua ca My va the gioi hinh anh 4 Tuần qua, ông Trump nhiều lần thể hiện sự khó chịu về cuộc bầu cử giữa kỳ, về các thành viên trong nội các và nhiều vấn đề khác. Ảnh: Getty.

Tổng thống Trump khiến các trợ lý của ông ở Washington tất bật chuẩn bị báo cáo về những cuộc đua chưa kết thúc. Ông lên Twitter đưa ra nhiều cáo buộc vô căn cứ về những bất thường trong công tác kiểm phiếu. Từ chuyên cơ Air Force One, ông viết rằng luật sư chuyên về bầu cử Marc Elias là “luật sư trộm cắp tốt nhất” của đảng Dân chủ và khẳng định mình sẽ cử người “giỏi hơn để phơi bày sự dối trá”. 

Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn than phiền rằng ông cảm thấy bị tách biệt khỏi cuộc đua ở Mỹ khi phải đến Paris, ngay cả khi ông dành hàng giờ xem tin tức truyền hình trong suốt chuyến đi. 

“Ông Trump cần được tung hô. Với việc tổ chức các cuộc vận động chuẩn bị cho bầu cử giữa kỳ, ông ấy được cổ vũ và điều này đã tiếp nhiên liệu cho cỗ máy tự luyến của tổng thống”, chuyên gia Brinkley nói. “Sau cuộc bầu cử giữa kỳ, thời điểm này là bình minh”. 

“Làm nước Pháp vĩ đại trở lại”

Tổng thống Trump đã thức dậy rất sớm, trước cả bình minh, đó là nếu ông có ngủ. 4h52 ngày 10/11 (giờ Paris), ông đăng “tweet” ca ngợi quyền Bộ trưởng Tư pháp Whitaker là “nổi bật”. Sau đó, tổng thống bỏ qua buổi lễ tôn vinh liệt sĩ Thế chiến I vì lý do thời tiết. 

Theo một quan chức giấu tên, Phó chánh Văn phòng Nhà Trắng Zachary D. Fuentes đã nói với tổng thống rằng lực lượng mật vụ Mỹ lo lắng việc bay từ Paris đến địa điểm tổ chức sự kiện cách đó 80 km trong thời tiết mưa và sương mù, tình hình giao thông trong khu vực cũng có thể tắc nghẽn. 

Tổng thống Trump quyết định không tham gia buổi lễ. Thay vào đó, Chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly, vị tướng thủy quân lục chiến về hưu, và ông Joseph F. Dunford Jr., chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, thay ông tham dự.

Tuy nhiên, tổng thống lại tức giận khi truyền thông đưa tin về sự việc và ông bị nhiều nhân vật lên tiếng chỉ trích.

Cựu ngoại trưởng John F. Kerry viết ‘tweet’: “Tổng thống Donald Trump không xuất hiện vì trời mưa? Những liệt sĩ mà ngài tổng thống không buồn vinh danh đã chiến đấu dưới mưa giông, trong bùn đất, dưới tuyết rơi – nhiều người đã ngã xuống để chúng ta có được sự tự do. Mưa không thể cản họ và đây không nên là nguyên nhân cản trở ngài tổng thống”. 

Trump nói với các trợ lý rằng ông bị khắc họa “thật tồi tệ”. Ông quy trách nhiệm cho văn phòng tổng thống, và đặc biệt là ông Fuentes, vì đã không cảnh báo về “cơn ác mộng truyền thông” xảy đến khi ông bỏ qua sự kiện tôn vinh liệt sĩ. 

Tổng thống tiếp tục nói về chủ đề này hôm 13/11, khi ông lên Twitter khẳng định mình đã định ngồi xe đến buổi lễ, nhưng “Cơ quan Mật vụ nói KHÔNG, quá xa sân bay và Paris sẽ bị tắc nghẽn”. 

5 ngay thinh no cua TT Trump - tuan nguy hiem cua ca My va the gioi hinh anh 5 Cuộc gặp giữa ông Trump và ông Macron bên lề lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến I diễn ra không mấy suôn sẻ. Ảnh: Getty.

Hôm 11/11, ông Trump nổi giận với Tổng thống Pháp Macron về bài phát biểu tại buổi lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến I. Ông Macron phản đối chủ nghĩa dân tộc đang gia tăng trên trường thế giới và gọi đây là “sự phản bội đối với chủ nghĩa yêu nước”, trong lúc hai nhà lãnh đạo tôn thờ chủ nghĩa dân tộc – Donald Trump và Vladi­mir Putin – đang lắng nghe. 

Tổng thống Trump nói với các trợ lý rằng ông xem bình luận của ông Macron là một sự công kích cá nhân, được đưa ra trong lúc hai bên đang bất đồng về việc tổng thống Pháp kêu gọi thành lập “một đội quân châu Âu đúng nghĩa”. Trong cuộc gặp song phương hôm 10/11, ông Trump có vẻ ủ rũ và bị khuất phục. 

Ngay khi trở về Washington, Tổng thống Trump liền “xả” cơn bực dọc với người đồng cấp Pháp. Ông so sánh lời kêu gọi của ông Macron với việc nước Đức mở rộng sức mạnh quân sự trong Thế chiến I và II. Sáng 13/11, ông viết “tweet”: “Điều đó đã ảnh hưởng đến Pháp như thế nào? Họ phải bắt đầu học tiếng Đức trước khi quân Mỹ đến. Trả tiền cho NATO hoặc không!”

Tổng thống Trump cũng chỉ trích thỏa thuận thương mại Pháp – Mỹ: “Không công bằng, cần phải thay đổi!”. Ông cho rằng thỏa thuận khiến rượu Pháp dễ bán ở Mỹ nhưng rượu Mỹ lại khó bán ở Pháp. 

Và rồi ông nhắm đến tỷ lệ ủng hộ đang sụt giảm của ông Macron tại Pháp, đồng thời đưa ra lời khuyên.

“Vấn đề là ông Emmanuel đang đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp, chỉ 26%, và tỷ lệ thất nghiệp gần 10%”, Tổng thống Trump viết trên Twitter. “Chỉ là ông ấy muốn nói về vấn đề khác. Nhân tiện, không có quốc gia nào (đề cao) chủ nghĩa dân tộc hơn Pháp, những người dân rất tự hào và họ có quyền như vậy! LÀM NƯỚC PHÁP VĨ ĐẠI TRỞ LẠI!”

TT Macron đả kích, TT Putin giơ ngón tay cái với TT Trump Trong lễ kỷ niệm 100 năm kết thúc Thế chiến 1, Tổng thống Putin thể hiện thái độ thân thiện với Tổng thống Trump, trong lúc Tổng thống Macron phát biểu phản đối chủ nghĩa dân tộc.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

Báo cáo mới trình Quốc hội Mỹ mang đậm góc nhìn ‘diều hâu’ với TQ

Theo Ủy ban Đánh giá An ninh và Kinh tế Mỹ – Trung (USCC), sự nổi lên của Trung Quốc trên trường quốc tế “rõ ràng đặt an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế của Mỹ, các đồng minh và đối tác vào nguy hiểm”.

Lời cảnh báo trên trong báo cáo 525 trang kêu gọi các nhà lập pháp đưa ra nhiều giải pháp đa dạng để giám sát và đối phó tốt hơn với chiến lược mở rộng toàn cầu, hoạt động thương mại và chiến dịch gây ảnh hưởng của Trung Quốc.

Tham vọng thay đổi trật tự thế giới

USCC cho rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang cố gắng tạo ra thay đổi căn bản với trật tự thế giới để dễ dàng thực hiện tham vọng của Bắc Kinh, đồng thời cảnh báo các nhà hoạch định chính sách Mỹ rằng Trung Quốc đang hướng tới đảo ngược phương châm “giấu mình chờ thời, quyết không đi đầu” mà nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình từng đưa ra đối với các vấn đề quốc tế.

Tài liệu thể hiện rõ cái nhìn “diều hâu” về Trung Quốc trong lúc quan điểm này đang ngày càng gia tăng cộng hưởng với dòng chính trị chủ lưu tại Mỹ, nơi chính quyền theo đuổi chính sách chống đối những hoạt động thương mại không công bằng từ phía Trung Quốc và được lưỡng đảng ủng hộ.

Báo cáo được tổng hợp trên cơ sở các phiên điều trần, cả công khai và tối mật, với các nhân chứng từ chính phủ, giới học giả nghiên cứu và khu vực tư nhân, đồng thời cũng chứa kết quả nghiên cứu trong các chuyến thăm Đài LoanNhật Bản.

Tài liệu được trình lên Thượng nghị sĩ Orrin Hatch, chủ tịch Ủy ban Tài chính, và Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan vào ngày 14/11.

Bao cao moi trinh Quoc hoi My mang dam goc nhin ‘dieu hau’ voi TQ hinh anh 1 Báo cáo mới trình lên Quốc hội Mỹ có cái nhìn “diều hâu” về Trung Quốc. Ảnh: AP.

Các quan chức Trung Quốc cấp cao từng nhiều lần phủ nhận ý kiến cho rằng Bắc Kinh đang tìm cách thách thức ưu thế toàn cầu của Mỹ, đồng thời “nói giảm” về tính chiến lược và địa chính trị của những chính sách đối ngoại như sáng kiến “Vành đai, Con đường” do Chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng.

Những tuyên bố của quan chức Trung Quốc làm dấy lên ngờ vực ở Washington. USCC nói với Quốc hội Mỹ rằng mục tiêu của “Vành đai, Con đường” bao gồm “thúc đẩy an ninh năng lượng, mở rộng phạm vi hoạt động của quân đội Trung Quốc và tăng cường ảnh hưởng địa chính trị bằng cách đưa Trung Quốc vào trung tâm của trật tự thế giới”.

Báo cáo cũng kết luận những lập luận của Mỹ có thể sẽ vướng phải sự phản đối quyết liệt từ Trung Quốc. Bắc Kinh “sẽ nhanh chóng gán mác cho mọi lời phản đối và phê bình chính đáng là nỗi sợ, chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa bảo hộ và phân biệt chủng tộc chống lại người dân Trung Quốc”.

Kêu gọi điều tra  

Theo USCC, Quốc hội cần đề nghị giám đốc tình báo quốc gia điều tra những hậu quả bắt nguồn từ việc Trung Quốc gia tăng tiếp cận với các nước và khu vực nằm trên lộ trình của “Vành đai, Con đường”. Ủy ban cũng đề nghị Quốc hội lập quỹ hỗ trợ các nước được đánh giá là “mục tiêu hoặc dễ bị tổn thương do sức ép kinh tế và ngoại giao từ Trung Quốc”.

“Trung Quốc áp đặt với đòn bẩy đặc biệt” tại các nước không có khả năng huy động tài trợ từ bất kỳ nơi nào khác do xếp hạng tín dụng kém, Chủ tịch USCC Robin Cleveland nhận định.

“Chúng ta không thể cạnh tranh từng đồng khi Trung Quốc sẵn sàng đặt lên bàn cược hàng nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, tôi nghĩ ta có thể đặt mục tiêu viện trợ giống như chúng ta từng làm với Ukraine, Georgia và một số quốc gia Đông Âu” trong giai đoạn sau khi khi Bức tường Berlin sụp đổ năm 1989, bà Cleveland cho hay.

Bao cao moi trinh Quoc hoi My mang dam goc nhin ‘dieu hau’ voi TQ hinh anh 2 Quy mô dự án Vành đai, Con đường do Trung Quốc đề xuất. Ảnh: Daily China.

Những đề xuất của USCC xuất hiện hai ngày sau khi Cơ quan Đầu tư Tư nhân Nước ngoài Mỹ (OPIC) ký bản ghi nhớ ba bên với Nhật Bản và Australia. Theo OPIC, văn kiện này thể hiện sự hợp tác của ba quốc gia trong “các vấn đề khẩn cấp mà khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương đang đối mặt, bao gồm tăng cường kết nối, mục tiêu phát triển chung và thúc đẩy trao quyền kinh tế cho phụ nữ”.

Đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, OPIC đứng trước nguy cơ bị bãi bỏ nhưng sống sót nhờ là một phần của “Chiến lược Kinh tế Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, sáng kiến được biết đến rộng rãi là đối trọng với kế hoạch “Vành đai, Con đường” của Bắc Kinh (dù sáng kiến của Mỹ trên quy mô nhỏ hơn). Khả năng hỗ trợ tài chính của OPIC sẽ tăng gấp đôi từ 30 tỷ USD lên 60 tỷ USD.

Những đề xuất quan trọng và sâu rộng này bao gồm cả lời kêu gọi kiểm tra rủi ro an ninh do công nghệ và dịch vụ Trung Quốc gây ra khi chúng được sử dụng trong mạng lưới 5G tại Mỹ.

Một đề nghị khác của USCC là xem xét liệu tài sản trí tuệ của các nhà nghiên cứu và công ty Mỹ có được bảo vệ đầy đủ trong các doanh nghiệp liên doanh Mỹ – Trung hay không và liệu quân đội Trung Quốc có thu lợi từ các nghiên cứu được tài trợ bằng thuế của người dân Mỹ.

USCC cũng kêu gọi Bộ Tư pháp nêu rõ tài liệu được phổ biến bởi các cơ quan “đại diện nước ngoài” phải có dấu nhận dạng rõ ràng. Hãng thông tấn Tân Hoa Xã và đài CGTN của Trung Quốc gần đây được xếp vào diện này.

Ủy ban 11 thành viên từng bị coi là “dị biệt và rất diều hâu”, Carolyn Bartholomew, phó chủ tịch USCC, cho biết. Tuy nhiên, “chúng tôi không còn bị coi là những kẻ dị biệt. Điều đó không phải vì chúng tôi đã thay đổi lập trường mà bởi vì cuộc tranh luận đã biến chuyển”.

Bao cao moi trinh Quoc hoi My mang dam goc nhin ‘dieu hau’ voi TQ hinh anh 3 Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến gặp mặt bên lề hội nghị G20 tại Argentina cuối tháng. Ảnh: AFP.

Có bị thổi phồng?

Chiều sâu và rộng của các vấn đề mà báo cáo nêu ra tăng thêm sức nặng cho lời cảnh báo của các nhà phân tích rằng bất cứ thỏa thuận nào đạt được giữa ông Trump và ông Tập trong cuộc gặp dự kiến bên lề hội nghị G20 cuối tháng cũng không thể giải quyết mối bất bình cơ bản của Washington với Bắc Kinh.

Thậm chí ngay trong vấn đề thương mại, Justin Thomson, giám đốc đầu tư tại công ty quản lý tài sản T Rowe Price, nhận định “hai bên có thể đồng tình 70% nhưng không phải cả phần còn lại”.

“Trung Quốc sẽ không rút lui đối với những gì khiến nước này là chính mình, đó là phát triển công nghệ”.

Ngày 13/11, tại Hiệp hội Châu Á ở New York, cựu bộ trưởng tài chính Mỹ Henry Paulson cảnh báo “căng thẳng ngầm có thể kéo dài” hơn cả bất kỳ giải pháp nào với cuộc chiến thương mại.

Tuy nhiên, lên tiếng phản bác những người ủng hộ nền kinh tế “tách biệt” giữa Mỹ và Trung Quốc, Paulson đề nghị chính quyền Trump “hạ tông những lời chỉ trích” và cho rằng nhận thức về mối đe dọa Trung Quốc đã bị thổi phồng.

“Cạnh tranh chiến lược là sự thật”, ông nói. “Nhưng Trung Quốc không đe dọa đến sự tồn tại của nền văn mình Mỹ. Trong năm thứ 242 của nền dân chủ, chúng ta nên tự tin hơn vào Mỹ và sự tự cường của hệ thống”.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

TT Trump: TQ can thiệp bầu cử, tình bạn với ông Tập có thể chấm dứt

Tổng thống Donald Trump cho rằng Trung Quốc đang tìm cách can thiệp cuộc bầu cử quốc hội diễn ra vào ngày 6/11 tại Mỹ, ông khẳng định Bắc Kinh không muốn đảng Cộng hòa giành chiến thắng vì quan điểm cứng rắn của ông đối với vấn đề thương mại giữa hai nước, theo Reuters.

“Trung Quốc đang cố gắng can thiệp vào cuộc bầu cử sắp tới của Mỹ, chống lại chính quyền của tôi”, ông Trump phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 26/9 trong phiên họp về việc ngăn chặn sự gia tăng của vũ khí hủy diệt hàng loạt. 

TT Trump: TQ can thiep bau cu, tinh ban voi ong Tap co the cham dut hinh anh 1 Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Liên Hợp Quốc ngày 26/9. Ảnh: AP.

Trả lời câu hỏi của một phóng viên trong cuộc họp báo sau đó, Tổng thống Trump nói rằng Chủ tịch Tập Cận Bình “có thể không còn là bạn của tôi nữa, nhưng tôi nghĩ ông ấy vẫn tôn trọng tôi”.

Trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Fox News năm 2017, ông Trump khẳng định ông Tập Cận Bình “là một người bạn của tôi”. Tổng thống Mỹ nhiều lần tái khẳng định điều này sau đó.

Tổng thống Trump không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào cho cáo buộc Trung Quốc đang tìm cách can thiệp cuộc bầu cử và Bắc Kinh ngay lập tức phản bác ông trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

“Chúng tôi không và sẽ không can thiệp vào vấn đề nội bộ của bất kỳ quốc gia nào. Chúng tôi từ chối chấp nhận các cáo buộc vô căn cứ nhắm vào Trung Quốc”, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị phát biểu. 

TT Trump: TQ can thiep bau cu, tinh ban voi ong Tap co the cham dut hinh anh 2 Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị bác bỏ cáo buộc Trung Quốc can thiệp bầu cử Mỹ. Ảnh: Liên Hợp Quốc

Sau bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Tổng thống Trump lên Twitter cáo buộc công ty truyền thông của Trung Quốc mua bài trên nhật báo Des Moines Register của bang Iowa.

“Trung Quốc đang đăng quảng cáo tuyên truyền lên tờ Des Moines Register và nhiều trang báo khác, khiến những thông tin này có vẻ như là tin tức thời sự (đối với người dân Mỹ)”, Tổng thống Trump nói. 

Sau đó, một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Trump khẳng định Trung Quốc đang sử dụng các công cụ chính trị, kinh tế, thương mại, quân sự và thông tin nhằm gây ảnh hưởng đến quan điểm của công chúng theo chiều hướng có lợi cho Bắc Kinh. 

Washington và Bắc Kinh đang leo thang căng thẳng về thương mại, bắt nguồn từ việc Tổng thống Trump cáo buộc Trung Quốc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các công ty Mỹ, hạn chế mở cửa thị trường và áp dụng các chính sách trợ cấp thiên vị cho công ty thuộc sở hữu của nhà nước.

Tổng thống Trump ca ngợi bản thân, Đại hội đồng LHQ cười ồ Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi chính quyền của mình trong bài phát biểu ở Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 25/9 và khiến các lãnh đạo tham dự phiên họp cười lớn.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

Thủ tướng Abe tuyên bố sẵn sàng gặp lãnh đạo Kim Jong Un

“Để giải quyết vấn đề công dân bị bắt cóc, tôi sẵn sàng phá bỏ những ngờ vực với Triều Tiên, bắt đầu một khởi đầu mới và gặp trực tiếp Chủ tịch Kim Jong Un”, AFP dẫn phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trước Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 25/9. 

Cách đây một năm, Thủ tướng Abe cảnh báo Liên Hợp Quốc rằng cánh cửa ngoại giao với Triều Tiên đang đóng lại. Trong bài phát biểu trước Đại hội đồng lần này, ông thể hiện thái độ cởi mở hơn dù vẫn thận trọng. 

Thủ tướng Abe cho biết hiện hai nước chưa lên kế hoạch cho cuộc gặp, nhưng khẳng định: “Nếu chúng ta tổ chức hội nghị, tôi quả quyết rằng nó phải đóng góp vào việc giải quyết vấn đề bắt cóc”.

Thu tuong Abe tuyen bo san sang gap lanh dao Kim Jong Un hinh anh 1 Tổng thống Nhật Bản Shinzo Abe. Ảnh: Kyodo.

Việc Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật Bản trong thập niên 1970, 1980 là vướng mắc kéo dài nhiều thập kỷ giữa hai nước và cũng là trọng tâm trong sự nghiệp chính trị của ông Abe.

Cựu thủ tướng Junichiro Koizumi từng hai lần thăm Bình Nhưỡng để tìm kiếm quan hệ mới với nhà lãnh đạo Triều Tiên lúc đó là Kim Jong Il. Phía Triều Tiên nói với ông Koizumi rằng các nạn nhân đều đã qua đời. Trong lúc đó, gia đình những người bị bắt cóc và các nhà hoạt động xã hội mạnh mẽ phản bác điều này.

Những suy đoán về cuộc gặp giữa ông Abe và ông Kim Jong Un gia tăng từ sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều tại Singapore hồi tháng 6. Ông Kim đã nói với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng sẵn sàng hội đàm với Nhật Bản.

Cùng lúc đó, khi Tổng thống “bồ câu” Moon Jae In của Hàn Quốc đang ngày càng thân thiện với ông Kim, Nhật Bản lo ngại rằng nếu từ chối đối thoại, họ sẽ bị “ra rìa” trong những giải pháp mang tính quyết định về Triều Tiên.

Trong bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump nêu rõ “nỗ lực thúc đẩy mới và táo bạo của ông vì hòa bình”, đồng thời dành lời ca ngợi cho sự dũng cảm của ông Kim Jong Un.

Phát biểu này trái ngược hoàn toàn với những gì tổng thống Mỹ từng nói tại cùng sự kiện cách đây một năm, khi ông đe dọa “phá hủy hoàn toàn” Triều Tiên và hạ thấp “người tên lửa” Kim.

Dẫu vậy, trước sự lạc quan của ông Trump, nhiều nhà phân tích hoài nghi về thiện chí thay đổi của Triều Tiên, cho rằng nước này đã tiến hành xong các cuộc thử nghiệm cần thiết để xây dựng chương trình hạt nhân và tên lửa.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

Phe ‘diều hâu’ lấn át đại sứ yêu thích một thời của TT Trump

Từ khi được bổ nhiệm, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley nhanh chóng trở thành một trong những gương mặt nổi bật của chính quyền Mỹ và là người tiên phong truyền bá quan điểm rằng khẩu hiệu “Nước Mỹ trước tiên” của Tổng thống Donald Trump không có nghĩa “Nước Mỹ một mình”.

Tuần này, khi ông Trump lần thứ hai góp mặt tại phiên họp lãnh đạo các quốc gia của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, bà Haley có thể lại là nhân vật trung tâm. Phiên họp sẽ chứng kiến mối quan hệ thân thiết giữa tổng thống và đại sứ, một trong số ít những cấp dưới thường trao đổi trực tiếp với ông.

Dù vậy, vai trò trước công chúng của bà Haley dường như ngày càng thu hẹp sau hàng loạt xáo trộn nội các trong năm qua. Những cố vấn có phần “diều hâu” – những người thúc đẩy chương trình nghị sự theo chủ nghĩa dân tộc trên các lĩnh vực thương mại, nhập cư và đối ngoại – mới là phe gây ảnh hưởng lên tổng thống.

Đại sứ Haley nhiều lần thông báo các chính sách và kế hoạch mà sau đó nhanh chóng bị thay đổi. Những vụ việc này đặt nghi vấn về chỗ đứng của bà trong chính quyền trong lúc Ngoại trưởng Mike Pompeo và Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton lên thay thế những người tiền nhiệm theo tư tưởng ôn hòa hơn.

Phe 'dieu hau' lan at dai su yeu thich mot thoi cua TT Trump hinh anh 1 Bà Nikki Haley là một trong số ít các quan chức thường trao đổi trực tiếp với tổng thống. Ảnh: Washington Post.

Cùng lúc đó, sức ảnh hưởng của đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc còn bị bào mòn bởi những chính sách gây tranh cãi của Tổng thống Trump, gồm việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, cắt viện trợ với Palestine và tuyên bố rút khỏi Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc.

Bà Haley ủng hộ tất cả các lập trường trên của tổng thống. Tuy từng thất bại trong nhiều cuộc tranh luận về chính sách, trong đó có việc thắt chặt số lượng người tị nạn được phép tái định cư tại Mỹ, bà đồng tình rằng sự hào phóng của Mỹ không nên bị lãng phí vào những đối tượng không xứng đáng hoặc không biết ơn.

“Mục tiêu của chúng tôi, với tư cách một chính phủ, là làm sao để người dân Mỹ tự hào và chúng tôi có thể làm gì để thực sự đáp ứng những kỳ vọng đó”, Đại sứ Haley khẳng định trước thềm chuyến đi dự họp Liên Hợp Quốc của ông Trump.

Theo các quan chức, Tổng thống Trump sẽ có bài phát biểu về chủ quyền Mỹ và viện trợ nước ngoài vào ngày 25/9. Cố vấn Stephen Miller, người được cho là tác giả của chính sách nhập cư nghiêm ngặt và đôi khi là địch thủ của bà Haley, đảm nhiệm vai trò chính trong việc soạn thảo diễn văn cho tổng thống tại Liên Hợp Quốc.

“Ông ấy sẽ nhấn mạnh rằng dù nước Mỹ rất hào phóng, chúng tôi sẽ chỉ hào phóng với những ai chia sẻ cùng giá trị, các nước muốn hợp tác, chứ không phải những bên muốn ngăn chặn nước Mỹ hay nói rằng ghét Mỹ”, Đại sứ Haley phát biểu tại cuộc họp báo ở Liên Hợp Quốc hôm 20/9.

Lu mờ trước “diều hâu”

Điều trùng hợp là Mỹ giữ chức chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc tháng này, tức bà Haley có thể triệu tập phiên thảo luận về các chủ đề được quan tâm đặc biệt của chính quyền Trump, gồm cuộc khủng hoảng ở Venezuela, Nicaragua và việc Triều Tiên lách lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc.

Chức chủ tịch luân phiên cũng đồng nghĩa với việc ông Trump và ông Pompeo có thể lần lượt chủ trì phiên thảo luận trong kỳ họp Đại hội đồng thường niên.

Ngoại trưởng Pompeo, cấp dưới thân cận của tổng thống Mỹ, sẽ lần đầu góp mặt tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc với chương trình nghị sự tập trung vào Triều Tiên. Tại phiên họp do ông chủ trì, ông Pompeo dự kiến bày tỏ hy vọng của tổng thống về tiến trình phi hạt nhân hóa trong hòa bình của Triều Tiên và cảnh báo các quốc gia vi phạm lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc đối với nước này.

Đại sứ Haley là nhân vật nổi bật khi nhắc đến vấn đề Triều Tiên trong năm đầu của chính quyền Trump. Lúc đó, ông Rex Tillerson giữ chức ngoại trưởng và trọng tâm được đặt ở việc vận động sự ủng hộ quốc tế để thắt chặt cấm vận.

Tuy nhiên, khi lối tiếp cận của Mỹ giờ có xu hướng chuyển sang ngoại giao thượng đỉnh, ông Pompeo là người đàm phán then chốt và hình ảnh của đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc dần bị lu mờ.

“Tầm ảnh hưởng của bà Haley lên cao nhất vào thời kỳ Rex Tillerson giữ chức. Thiên hướng lui về sau của ông ấy cho phép bà chiếm lấy sân khấu và trở thành tiếng nói cho những chính sách của Mỹ”, Molly Montgomery, chính trị gia từng làm việc trong văn phòng Phó tổng thống Mike Pence, cho biết. “Một cách tự nhiên, giờ bà ấy ít nổi bật vì ông Pompeo tiếp xúc nhiều hơn với chính phủ các nước và báo chí”.

Phe 'dieu hau' lan at dai su yeu thich mot thoi cua TT Trump hinh anh 2 Ngoại trưởng Mike Pompeo gặp lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un hồi tháng 5. Ảnh: AP.

Đối với các vấn đề chuyên sâu liên quan đến Liên Hợp Quốc, như nhiệm vụ gìn giữ hòa bình ở châu Phi, bà Haley được cựu cố vấn an ninh quốc gia H.R. McMaster để cho hoạt động tương đối rộng. Ông McMaster vốn không có hứng thú với việc can thiệp ở cấp vi mô những chính sách tại Liên Hợp Quốc.

Tuy nhiên, Cố vấn An ninh John Bolton khi nhậm chức đã xáo trộn nhân sự trong Hội đồng An ninh Quốc gia và cắt giảm những hội nghị cấp cao mà bà Haley thường dự. Các cựu quan chức Mỹ cho rằng ông Bolton có thể sẽ muốn chỉ đạo cách bà Haley làm việc bởi bản thân ông từng giữ chức tương tự, có hiểu biết sâu sắc và tỉ mỉ về Liên Hợp Quốc.

“Giờ ông Bolton tham gia nhiều vào các vấn đề của Liên Hợp Quốc hơn người tiền nhiệm. Ông ấy quan tâm tới cơ chế này và đã có kinh nghiệm tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York dưới thời Tổng thống George W. Bush”, bà Montgomery nhận định.

Các quan chức Nhà Trắng cho biết ông Bolton và bà Haley có quan hệ khăng khít. Mối quan tâm của cố vấn an ninh quốc gia chưa gây tổn hại gì cho bà. Tuy nhiên, những cấp dưới lâu năm của ông Bolton dự báo căng thẳng giữa hai người là không tránh khỏi.

“Ông Bolton toàn quyền điều hành Hội đồng An ninh Quốc gia. Đương nhiên ông ấy sẽ sử dụng tầm ảnh hưởng của mình với Đại sứ Haley”, Mark Groombridge, cựu cố vấn của ông Bolton tại Bộ Ngoại giao và Liên Hợp Quốc, nhận định.

Trong lúc đó, Người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Garrett Marquis nói ông Bolton “đang điều phối thành công chính phủ để thực hiện chương trình nghị sự của tổng thống”.

Trước khi nhậm chức tại Nhà Trắng, ông Bolton chỉ trích quyết định của Tổng thống Bill Clinton và Barack Obama trong việc coi chức vụ tại Liên Hợp Quốc là tương đương thành viên nội các. Theo ông, điều này thổi phồng tầm quan trọng của Liên Hợp Quốc trong quá trình ra quyết định của Mỹ và tạo cấu trúc quyền lực không bền vững với hai thành viên nội các trong cùng một cơ quan (tức ngoại trưởng và đại sứ ở Liên Hợp Quốc cùng thuộc Bộ Ngoại giao).

Dù vậy, theo một quan chức cấp cao, bà Haley chỉ nhận công việc nếu được tương đương với chức vụ trong nội các và tổng thống Mỹ đã đồng ý. Ông Bolton cũng không hề coi đây là vấn đề.

“Ông ấy chưa từng đối xử với bà Haley thấp hơn mức thành viên nội các. Theo một cách nào đó, bà ấy nghĩ rằng lối tiếp cận của ông Bolton thích đáng hơn. Có thể trước đây có quá nhiều cuộc họp và giờ mọi thứ vận hành tốt hơn”, người này nói.

Những lần “việt vị” của đại sứ

Ông Bolton, tương tự như ông Pompeo, có được sự tự tin của tổng thống mà những người tiền nhiệm trước đây không có. Điều này giúp quá trình hoạch định và giám sát chính sách an ninh quốc gia trôi chảy hơn, nhưng cũng không ngăn được hai vụ việc, một được gọi là “thiếu thông tin liên lạc” và vụ còn lại là “sai lầm”.

Tháng 9, Đại sứ Haley nói Tổng thống Trump sẽ chủ trì phiên thảo luận tại Hội đồng Bảo an về Iran nhưng các quan chức khác sau đó cho biết chương trình nghị sự mở rộng tới vấn đề chống phổ biến vũ khí hạt nhân.

Sự thay đổi này làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng rạn nứt thêm sâu sắc giữa Mỹ với các đồng minh Anh, Pháp về thỏa thuận hạt nhân Iran mà ông Trump đã rút khỏi, cũng như những rắc rối tiềm tàng khi đưa tổng thống Mỹ và đại diện Iran vào ngồi cùng bàn.

Phe 'dieu hau' lan at dai su yeu thich mot thoi cua TT Trump hinh anh 3 Tổng thống Trump cầm trong tay quyết định khôi phục cấm vận với Iran sau khi rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân hồi tháng 5. Ảnh: AFP.

Hôm 20/9, bà Haley chính thức thông báo sự thay đổi trong chương trình nghị sự. Tuy nhiên, sự đính chính chỉ xuất hiện sau khi nhiều ngày đã trôi qua và không rõ liệu bà đã “cầm đèn chạy trước ôtô” hay không được thông tin đầy đủ.

Tuy vậy, một ngày sau, chính Tổng thống Trump đăng Twitter rằng ông sẽ chủ trì phiên họp “về Iran”. Theo hai quan chức nhà Trắng giấu tên, điều đó nên được hiểu như sự xác nhận rằng ông Trump vẫn thích trọng tâm cũ hơn.

“Chủ đề Iran được thảo luận kỹ lưỡng trong cơ quan an ninh quốc gia trước khi được thông báo. Sau đó, họ cân nhắc lại xem liệu đây có phải hướng đi tốt nhất. Bà ấy nằm trong nhóm thảo luận chủ đề, đồng ý mở rộng chương trình nghị sự và nghĩ rằng lối tiếp cận mới là tốt hơn”, theo nguồn tin.

Ý định hành xử của chính quyền Trump với Iran hiện còn là ẩn số. Hôm 23/9, Ngoại trưởng Pompeo cho biết không có bất kỳ kế hoạch gặp mặt nào giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Hassan Rouhani tại New York tuần này, nhưng ngầm đề xuất một cuộc gặp riêng với lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Khamenei có thể là “cuộc trò chuyện thú vị và quan trọng”.

Trong một vụ việc nhầm lẫn khác hồi tháng 4, một tuần sau khi ông Bolton đảm nhiệm chức vụ, bà Haley thông báo đòn cấm vận mới với Nga nhưng chỉ vài giờ sau, Tổng thống Trump phủ quyết lệnh trừng phạt. Nhà Trắng không có động thái để xua tan lùm xùm xung quanh việc bà Haley nói sai. Một quan chức còn nói bà “bị nhầm lẫn tạm thời”. Tuy nhiên, nữ chính trị gia đáp trả bằng lời tuyên bố đầy thách thức: “Với tất cả mọi sự tôn trọng, tôi không hề nhầm lẫn”.

“Suy nghĩ cho rằng bà ấy làm việc tự do là một suy nghĩ ngớ ngẩn trên mọi cấp độ. Bà ấy hoạt động hàng ngày trong một cơ cấu tổ chức”, một quan chức nói.

Bỏ qua những khó khăn ban đầu, ông Marquis cho biết nhân viên Hội đồng An Ninh Quốc gia và văn phòng bà Haley đang “phối hợp chặt chẽ” để chuẩn bị cho phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuần này. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Heather Nauert cũng khẳng định ông Bolton, ông Pompeo và bà Haley cùng phối hợp “nhịp nhàng”.

Chính sách với Israel 

Bà Haley từng được cho là người lấp chỗ trống trước công chúng cho Ngoại trưởng Tillerson. Điều này làm dấy lên những lời đồn đoán rằng bà nhắm tới chức vụ cao hơn này. Tuy nhiên, đại sứ Mỹ mạnh mẽ phủ nhận, nói rằng bà không có ý định gì với công việc của ông Tillerson.

Không lâu sau, ông Tillerson thất bại trong một cuộc tranh luận nội bộ khi Tổng thống Trump tuyên bố chuyển Đại sứ quán Mỹ tại Israel từ Tel Aviv tới Jerusalem vào tháng 12/2017. Động thái này đã khiến Palestine nổi giận và mở ra hố ngăn cách ngoại giao tại Liên Hợp Quốc.

Sau khi 128 quốc gia bỏ phiếu áp đảo chỉ trích động thái của Mỹ, bà Haley cảnh báo: “Khi đóng góp hào phóng cho Liên Hợp Quốc, chúng tôi cũng có kỳ vọng chính đáng rằng thiện chí của chúng tôi được công nhận và tôn trọng”.

Cấp dưới của đại sứ cho biết bà đã dự đoán sẽ có một cuộc bỏ phiếu khó khăn ở Hội đồng Bảo an, nhưng “không lường trước” kết quả tại Đại hội đồng. Ngay cả các đồng minh quan trọng như Anh, Pháp, Đức và Nhật cũng phản đối động thái của Mỹ.

Dù vậy, bất chấp kết quả bỏ phiếu, theo Washington Post, việc bà Haley đứng về phía Israel sẽ giúp giành được sự ủng hộ từ tầng lớp giàu có, những người cũng ủng hộ Israel và sẽ giúp ích nếu bà muốn thăng chức.

“Bà Haley ghi điểm với những người bà ấy muốn ghi điểm, đặc biệt là Ủy ban quan hệ Mỹ Israel (AIPAC)”, một nguồn tin cho biết, đề cập đến cơ quan vận động hành lang ủng hộ Israel quyền lực nhất.

Mặc dù đại sứ Mỹ có thể rời chính quyền Trump bất cứ lúc nào khi đã có kinh nghiệm với nhiều vấn đề chính sách đối ngoại nặng cân, bà Haley dường như sẽ không rời đi sớm.

“Tôi nghe được những lời đồn về ai đang lên và ai đang xuống nhưng tên của Nikki vẫn chưa xuất hiện”, một quan chức cấp cao chia sẻ.

Theo Tri Thức Trực Tuyến

Cố vấn lo lắng những bất thường của TT Trump tại LHQ

Trong bài phát biểu đầu tiên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) năm ngoái, TT Mỹ Donald Trump nhạo báng nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un là “người tên lửa” và đe doạ sẽ “phá huỷ hoàn toàn” Triều Tiên. Tổng thống đồng thời cam kết sẽ rút Mỹ khỏi Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA), hay còn được biết đến là thoả thuận hạt nhân Iran, hiệp định mà ông cho là “sự xấu hổ của nước Mỹ”. 

Tuần này, Tổng thống Trump quay lại LHQ để ca ngợi cuộc đàm phán mà ông đã tham gia cùng nhà lãnh đạo Triều Tiên, người mà bây giờ theo ông là “rất đáng kính” dù nhiều bằng chứng cho thấy ông Kim vẫn tiếp tục thực hiện tham vọng xây dựng kho vũ khí hạt nhân sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều hồi tháng 6. 

Và dù đã thực hiên cam kết “xé bỏ” thoả thuận hạt nhân Iran, Tổng thống Trump vẫn khẳng định ông luôn sẵn sàng gặp Tổng thống Iran Hassan Rouhani. Trước kỳ họp thường niên tại trụ sở LHQ ở New York, sự khó lường của tổng thống Mỹ không khỏi khiến các cố vấn của ông phải “đau đầu” đối phó.

Co van lo lang nhung bat thuong cua TT Trump tai LHQ hinh anh 1 Tổng thống Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran hồi tháng 5. Ảnh: New York Times.

Nhà lãnh đạo “không biết các phép tắc ngoại giao”

Đối với các cố vấn của Tổng thống Trump, nguy cơ lớn nhất tại cuộc họp Đại hội đồng LHQ năm nay hoàn toàn ngược so với năm ngoái: Không phải là ông Trump thiếu phép tắc ngoại giao một cách đáng lo ngại, mà ông đang có thái độ quá nhiệt tình với một đối thủ khó lường như Triều Tiên. 

Các cố vấn cấp cao hiểu rõ việc kiềm chế xu hướng hiếu chiến của Tổng thống Trump khó khăn đến mức nào. Thay vào đó, họ nỗ lực thầm lặng để ngăn cản ông Trump đưa ra thêm bất kỳ nhượng bộ nào với Triều Tiên, điều mà họ cho là có thể phá hoại mọi nỗ lực gây sức ép lên Bình Nhưỡng. Các cố vấn cũng muốn tránh những cuộc đối đầu trực tiếp giữa ông Trump và nhà lãnh đạo Iran, sự kiện mà tổng thống Mỹ chưa chuẩn bị kỹ lưỡng để đối phó.

Hầu hết cố vấn tại Nhà Trắng đều có quan điểm “diều hâu” đối với Iran và Triều Tiên, họ ưa chuộng việc gây áp lực lên các quốc gia này hơn là thương lượng.

Viễn cảnh ông Trump gặp gỡ Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In trong cuộc họp Đại hội đồng LHQ sắp tới khiến các cố vấn Mỹ lo ngại, chủ yếu là vì ông Moon có thể sẽ gây áp lực buộc Tổng thống Trump nhượng bộ Triều Tiên để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Co van lo lang nhung bat thuong cua TT Trump tai LHQ hinh anh 2 Tổng thống Trump gặp gỡ Tổng thống Moon tại Nhà Trắng hồi tháng 5. Ảnh: AP.

“Tổng thống Mỹ đến LHQ lần này để đe doạ, nhưng ông ấy cũng muốn đạt được những thoả thuận thế kỷ”, ông Robert Malley, cựu quan chức thuộc chính quyền Barack Obama từng trợ giúp việc đàm phán thông qua thoả thuận hạt nhân Iran, nói.

“Đối với Triều Tiên, (các cuộc đàm phán) có hiệu quả vì nhà lãnh đạo Kim Jong Un có thái độ hợp tác”, ông Malley nói. “Vấn đề mà ông Trump phải đối mặt tại Iran đó là Tổng thống Rouhani tin rằng một cuộc gặp gỡ sẽ càng củng cố chiến lược trừng phạt của Washington đối với Tehran”. 

Các quan chức Mỹ khẳng định họ khá tự tin rằng cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Rouhani sẽ không xảy ra, chủ yếu là vì phía Iran từng nói họ không hứng thú với việc này.

Hôm 21/9, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đặt thêm rào cản với Iran, ông cho biết Mỹ có vài “yêu cầu đơn giản” buộc Iran phải thực hiện được trước khi hai bên có thể tiến hành đàm phán, gồm việc dừng mọi cuộc thử nghiệm tên lửa và “ngưng trở thành quốc gia trợ giúp khủng bố lớn nhất thế giới”. 

Tuy nhiên, đưa ra yêu cầu với Iran là một chuyện, kiểm soát quan điểm của ông Trump là một chuyện hoàn toàn khác. Vị tổng thống thường nghĩ rằng ông có thể dễ dàng vượt trội hơn so với các lãnh đạo khác, hoặc dễ dàng đạt được thoả thuận trong các cuộc đàm phán. 

Nội bộ rối ren vì dòng “tweet” của tổng thống

Trong quá trình chuẩn bị cho phiên họp ngày 26/9 tại LHQ, Tổng thống Trump tỏ rõ ý muốn sự kiện này chỉ xoay quanh vấn đề Iran.

Ông lập ra danh sách các yêu cầu Iran buộc phải thực hiện nếu muốn Mỹ tiến hành đàm phán thoả thuận hạt nhân mới, đồng thời đe doạ trừng phạt các đồng minh như Anh, PhápĐức, những nước tham gia ký kết thoả thuận JCPOA năm 2015, nếu các nước này không cắt đứt mọi quan hệ thương mại với Tehran đến tháng 11. 

Anh và Đức phản đối ý tưởng trên. Hai quốc gia này cảnh báo một phiên họp chỉ xoay quanh vấn đề Iran sẽ làm lộ thêm chia rẽ giữa các đồng minh phương Tây, khi Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi thoả thuận mà các nước châu Âu tin rằng có thể ngăn chặn Iran sản xuất nguyên liệu hạt nhân để chế tạo vũ khí. 

Ban đầu, đề nghị của các nước châu Âu bị Mỹ phớt lờ, New York Times dẫn lời một nhà ngoại giao thuộc EU. Tuy nhiên, sau đó Nhà Trắng thay đổi ý định nhờ cố vấn an ninh John R. Bolton, người từng là đại sứ Mỹ tại LHQ. Ông Bolton hiểu rõ nếu vấn đề Iran được đem ra thảo luận trong phiên họp tới đây, Tổng thống Rouhani sẽ được phép tham dự để phản hồi các thắc mắc. 

Sau cùng, Mỹ quyết định mở rộng nội dung phiên họp, bàn về việc chống vũ khí hạt nhân, vũ khí hoá học và sinh học, thay vì chỉ nhắm vào Iran. New York Times chỉ ra rằng đây cũng là nội dung phiên họp Hội đồng Bảo an LHQ đầu tiên của cựu tổng thống Barack Obama vào năm 2009. 

Co van lo lang nhung bat thuong cua TT Trump tai LHQ hinh anh 3 Cố vấn an ninh John R. Bolton từng là đại sứ Mỹ tại LHQ. Ảnh: AP.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump lại làm mọi chuyện rối ren khi đăng một dòng “tweet” hôm 21/9, ông nói: “Tôi sẽ chủ trì một cuộc họp Đại hội đồng LHQ về vấn đề Iran vào tuần tới!”.

Động thái này nhiều khả năng sẽ làm các nước châu Âu đặt nghi vấn với Mỹ. Một nhà ngoại giao cấp cao của EU cho rằng các quan chức tại Nhà Trắng không thể đưa ra bất kỳ lời giải thích nào cho dòng “tweet” của Tổng thống Trump, nhưng lại đề nghị EU bỏ qua tuyên bố này và đảm bảo phiên họp sắp tới diễn ra đúng kế hoạch. 

Trong khi đó, Tổng thống Rouhani dự định tận dụng thời gian tại New York để tấn công Washington và khiến Mỹ ngày càng tách biệt với các nước châu Âu. Hôm 23/9, ông Rouhani cáo buộc Mỹ chịu trách nhiệm cho vụ xả súng đẫm máu trong buổi lễ duyệt binh của Iran, sự việc khiến 25 người thiệt mạng, 70 người bị thương.

Trước các chuyên gia và nhà báo tham dự kỳ họp sắp tới của LHQ, Tổng thống Rouhani có thể sẽ khắc hoạ Iran là một quốc gia hoà bình đã đạt được thoả thuận với phương Tây và tuân thủ đúng các quy định đã được thống nhất, nhưng sau đó lại bị Mỹ quay lưng.

Hôm 21/9, tờ Washington Post đăng tải một bài viết của Tổng thống Rouhani. Trong đó, ông cho biết khi Tổng thống Trump tuyên bố rút Mỹ khỏi thoả thuận hạt nhân Iran, ông “đã có thể đáp trả và tuyên bố Iran cũng rút khỏi thoả thuận này, điều chắc chắn sẽ đẩy khu vực vào tình trạng nguy hiểm và bất ổn hơn nữa”. 

Co van lo lang nhung bat thuong cua TT Trump tai LHQ hinh anh 4 Tổng thống Iran Hassan Rouhani phát biểu tại LHQ hồi năm 2017. Ảnh: Getty.

Thay vào đó, tổng thống Iran khẳng định ông không “cắn câu”. Theo ông Rouhani, chính quyền Trump “mong Iran rút khỏi thoả thuận hạt nhân một cách nóng vội để có thể dễ dàng kêu gọi các đồng minh quốc tế chống lại Iran và tự động khôi phục các lệnh trừng phạt trước kia. Nhưng chúng tôi chọn cách phá hỏng dự định đó”. 

Tuy nhiên, chưa rõ ông Rouhani sẽ duy trì được tình trạng này trong bao lâu khi sản lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đang giảm mạnh. Các doanh nghiệp Mỹ và châu Âu từng tuyên bố đầu tư và thiết lập quan hệ buôn bán với Iran đã rút khỏi quốc gia này. Cơ quan tình báo của Mỹ ước tính hậu quả mà Iran phải gánh chịu là vô cùng tàn khốc và có khả năng khiến chính quyền Tổng thống Rouhani lung lay. 

Ngược lại, châu Âu nhận định các lệnh trừng phạt chỉ có tác dụng khuyến khích lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, đơn vị quân đội có quan điểm cứng rắn và chống thỏa thuận hạt nhân tại Iran, kêu gọi phát triển vũ khí hạt nhân.

Gương mặt vô cảm của thủ tướng Nhật Bản

New York Times cho biết các quan chức tại châu Âu thừa nhận họ không có cách gì để bù đắp cho Iran trước những lệnh trừng phạt từ Mỹ, và nhiều chuyên gia nhận định ông Rouhani khó có thể giữ vững cam kết không rút Iran khỏi thỏa thuận JCPOA dưới sức ép từ Mỹ và từ những người chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi các lệnh trừng phạt. 

Trong khi đó, viễn cảnh Tổng thống Trump và Tổng thống Moon gặp gỡ tại sự kiện lần này cũng khiến các cố vấn lo ngại. Nhà lãnh đạo Hàn Quốc đang gây áp lực, buộc ông Trump ký kết hiệp định hòa bình, chính thức chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên. Điều này chắc chắn là ước muốn của nhà lãnh đạo Kim Jong Un vì đây là cách Bình Nhưỡng chấm dứt tình trạng bị cộng đồng quốc tế cô lập. 

Các cố vấn tại Nhà Trắng đã tìm cách ngăn chặn cuộc gặp giữa hai lãnh đạo, họ cho rằng Mỹ đã nhượng bộ đủ với việc dừng tập trận chung với Hàn Quốc. Trong trường hợp bất kỳ sự nhượng bộ nào khác được đưa ra, Tổng thống Trump sẽ trông có vẻ như bị ông Kim “điều khiển”. 

Co van lo lang nhung bat thuong cua TT Trump tai LHQ hinh anh 5 Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim gặp gỡ hồi tháng 6. Ảnh: Reuters.

Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tin rằng ông đã có “một đối tác đầy cảm thông tại Nhà Trắng, người đã đồng ý tổ chức một cuộc hội nghị thượng đỉnh với ông trái với ý định của các cố vấn và cùng ông đưa ra tuyên bố chung tại Singapore, điều không hề có lợi cho chính sách hướng đến phi hạt nhân hóa toàn diện bán đảo Triều Tiên của Mỹ”, bà Jung H. Pak, cựu giám đốc Triều Tiên của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), viết. 

Một số quan chức lo ngại Tổng thống Trump có thể đã cam kết ký hiệp định hòa bình với Triều Tiên khi ông gặp riêng nhà lãnh đạo Kim trong cuộc hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 6. Nhưng bởi vì không có bất cứ bản ghi chép nào tường thuật cuộc gặp riêng, các cố vấn không thể biết ông Trump thực sự đã nói những gì, New York Times dẫn một nguồn tin hoạt động trong lĩnh vực tình báo cho biết. 

Trong khi đó, nhà lãnh đạo Triều Tiên đang thúc đẩy cuộc gặp tiếp theo với tổng thống Mỹ, và ông Trump cũng đón nhận ý tưởng này. Tuy nhiên, ông có thể nhận thông điệp cảnh báo từ một lãnh đạo khác: Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, người cùng ông Trump dùng bữa tối tại New York hôm 23/9. 

Nhật Bản chia sẻ sự nghi ngờ với các cố vấn tại Nhà Trắng về vấn đề Triều Tiên. Hồi tháng 4, khi Thủ tướng Abe đến thăm Tổng thống Trump ở bãi biển Palm, bang Florida, ông Trump đã trò chuyện nhiệt tình về việc ký hiệp định chấm dứt chiến tranh. “Nhiều người không nhận ra là Chiến tranh Triều Tiên chưa kết thúc”, ông nói. “Nó sẽ chấm dứt ngay từ lúc này”.

Ông Abe chỉ nhìn Tổng thống Trump với gương mặt vô cảm. 

Bên trong trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York Nổi bật giữa các cao ốc đồ sộ của New York, tòa nhà bề thế của Liên Hợp Quốc là địa điểm làm việc, họp hành của lãnh đạo các quốc gia, đại sứ và phái đoàn quốc tế.

Theo Tri Thức Trực Tuyến